To już ponad 100 lat odkąd Rzeczpospolita Polska cieszy się niepodległością. Po 123 latach zaborów i bycia pod wpływami innych krajów udało się jej uniezależnić. Dochodziło do tego stopniowo, a momentem kulminacyjnym było zakończenie I wojny światowej i podpisanie rozejmu w Compiègne.

Utrata niepodległości - zabory

Do pierwszego rozbioru Polski doszło w 1772 roku. Było to skutkiem osłabienia kraju i brakiem reform mogących go wzmocnić. W dużej mierze była to też wina znacznej części duchowieństwa i bogatej szlachty z magnaterią – nie chcieli zgodzić się na opodatkowania czy zniesienie liberum veto. Ważnym wydarzeniem z tym związanym jest Targowica czyli konfederacja targowicka. Był to spisek wykonany przez magnatów, a nadzorowany przez carycę Katarzynę II. Tereny Polski zostały przyłączone do Królestwa Prus, Monarchii Habsburgów i Imperium Rosyjskiego. Drugi rozbiór Polski nastąpił w 1793 roku tym razem bez udziału Austrii, która jednak powróciła w swych zamiarach przy trzecim rozbiorze w 1795 roku. Z każdym z rozbiorów anektowano część Rzeczpospolitej Obojga Narodów by w końcu zająć ją w całości. Niektóre źródła podają, że Imperium Osmańskie było jedynym państwem, które nie uznało rozbiorów Polski. Jednakże zależne było to od okresu i byli też inni. Odzyskanie przez Polskę niepodległości było procesem trwającym lata, na który składało się wiele wydarzeń.

Józef Piłsudski

Pierwszą osobą uhonorowaną w opisywanym cyklu jest Józef Piłsudski. 9 listopada 2015 roku wyemitowane zostały 2 rodzaje monet kolekcjonerskich. Nominał 10 złotych wykonany jest ze srebra próby 925 i ma lustrzany stempel. Jest prostokątem o wymiarach 32 x 22,4 mm i wadze 14,14 g. Wersja ze złota próby 900 jest okrągła, ma średnicę 21 mm, masę 8 g i nominał 100 złotych.

Józef Piłsudski urodził się 5 grudnia 1867 roku w Zułowie na terenie dzisiejszej Litwy. Pochodził z rodziny patriotów. Był polskim działaczem dążącym ku odzyskaniu przez Polskę niepodległości, czego stał się jednym z ważniejszych elementów. Całe życie poświęcił służbie państwu. W 1904 roku zaczął rozmyślać nad stworzeniem bojówek konspiracyjnych. Po Rewolucji Rosyjskiej, która miała miejsce rok później utworzył Organizację Spiskowo-Bojową. Ich zadania polegały na utrudnianiu życia przedstawicielom cara, napady na nich i ich ograbianie oraz egzekucje np. zamachy podczas Krwawej Środy z 15 sierpnia 1906 roku. Zdobyte środki przeznaczano na pomoc i działalność. Pomagano również w sferze uwalniania skazanych, jak np. akcja odbicia 10 więźniów z Pawiaka. Z czasem organizacja rozpadła się i stworzyły się nowe formacje.

Przez wybuchem I wojny światowej Piłsudski działał w organizowaniu bojówek paramilitarnych na terenach Galicji, stworzeniu organizacji niepodległościowej Polski Skarb Wojskowy. Został komendantem sił wojskowych i organizował strzeleckie szkolenia oficerskie. Trwały przygotowania do nieuchronnie zbliżającej się wojny. Mobilizacja rozpoczęła się już 28 lipca 1914 roku gdy wystartowała Kampania Serbska. Gdy w Warszawie utworzono tajny Rząd Narodowy został Komendantem Głównym Wojsk Polskich. W 1917 roku stał się kierownikiem Komisji Wojskowej i Tymczasowej Rady Stanu, a od 11 listopada 1918 roku naczelnym wodzem Armii Polskiej. Jego kariera zaprowadziła go do zostania Naczelnikiem Państwa i pierwszym marszałkiem Polski w 1920 roku. Był również 2 razy premierem Polski.

Józef Haller

Józef Haller to kolejny wojskowy, który walczył o wolną Polskę. Urodził się 13 sierpnia 1873 roku w Jurczycach w obecnym województwie małopolskim. Jego rodzina również była patriotyczna – ojciec walczył w Powstaniu Styczniowym, a dziadek był kapitanem Wojska Polskiego, który został odznaczony Virtuti Militari. Józef działał społecznie. Jedną z jego pasji było wprowadzanie skautingu na polskie ziemie z czego po części dzięki niemu zrodziło się harcerstwo. Od 1912 roku organizował tajne szkolenia wojskowe. Gdy wybuchła I wojna światowa ustanawiał formacje militarne i brał udział w tworzeniu Legionu Wschodniego. Gdy jego członkowie w znacznej części ewakuowali się w wyniku zbliżania się wojsk rosyjskich, podjął się dowodzenia tymi którzy pozostali. Grupę przeszeregowano oraz dołączono do niej nowe osoby. Rozpoczęła działalność przeciwko dostaniu się Rosji na Węgry.

W trakcie wojny dowodził różnym formacjom. Jednym z jego najbardziej zapamiętanych osiągnieć jest przewodnictwo Błękitnej Armii powstałej w 1917 roku. Była to polska armia we Francji. Przywództwo objął 4 października 1918 roku. Do czerwca 1919 roku armia i jej sprzęt trafiły do Polski. W tym samym roku Józefowi Hallerowi powierzono misję dowództwa nad Frontem Pomorskim. Jego celem było odzyskanie Pomorza Wschodniego. Zakończyło się to sukcesem i symbolicznymi Zaślubinami Polski z Morzem Bałtyckim w Pucku. Ponadto w swojej karierze był również ministrem bez teki w drugim rządzie Władysława Sikorskiego i Prezesem Rady Naczelnej Stronnictwa Pracy. Monety dedykowane Hallerowi występują w identycznych wariantach jak te związane z Józefem Piłsudskim. Ich emisja nastąpiła 8 listopada 2016 roku.

Rewers srebrnej monety poświęconej Józefowi Piłsudskiemu

Rewers srebrnej monety poświęconej Józefowi Hallerowi

Produkt został dodany do listy życzeń
Produkt został dodany do porównania

Strona korzysta z plików Cookie. Klikając "Akceptuję" lub poza okienko zgadzasz się na ich wykorzystywanie.